KREDİ SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
Yürürlük Tarihi 01.02.2009
A.1- Sigortanın Konusu
Bu sigorta sözleşmesi ile kararlaştırılan kredili satış
ve kredili hizmet işlemlerinde alıcının;
A.1.1. İflas etmesi,
A.l.2. Tüzel kişi olması halinde, borçlarını ödeyememesi
nedeniyle hakkında tasfiye kararı alınması,
A.l.3. Borçlarının ödenmesi ile ilgili olarak bir
mahkeme veya yetkili bir resmi merci tarafından tüm
alacaklıları bağlayan kısıtlayıcı bir karar alınması,
A.l.4. Borç ödemede acze düşmesinin belgelenmesi veya bu
durumun sigortacı tarafından kabul edilecek başka bir
şekilde kanıtlanması suretiyle yapılan icra takibinin
sonuçsuz kalması,
A.l.5. Borçları ile ilgili konkordato ilan etmesi ve
hukuki olarak yukarıda belirtilen durumlara eşdeğer
görülen diğer haller sonucu satıcı konumundaki
sigortalının Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
yaptığı satışların bedelini kısmen veya tamamen
alamaması nedeniyle uğrayacağı maddi zararlar,
A.1.6. Ayrıca sözleşme olması şartı ile; yukarıda
sayılan hallerin dışında alıcının sözleşmede
kararlaştırılan şartlarla mal veya hizmet bedelini
ödememesi (temerrüt) hali
teminat altına alınmıştır.
Teminat poliçede belirtilmek şartıyla yukarıda sıralanan
riziko gruplarından sadece biri veya birkaçı veya tamamı
için verilebilir.
A.2- Tanımlar
Bu genel şartlarda geçen:
Azami Faturalama Dönemi: İhracat satışlarında malların
sevk edilmesi ve hizmetlerin sunulması, yurt içi
satışlarda ise malların teslim edilmesi ve hizmetlerin
sunulmasından itibaren faturanın kesilmesi için geçen
azami süreyi,
Vade Tarihi: Alıcı ile yapılan sözleşmede belirtilmesi
gereken veya fatura ile alıcı tarafından taahhüt edilen
borcun ödeme gününü gösteren tarihi,
Uzatılmış Vade Tarihi: Vade tarihinin uzatıldığı yeni
ödeme tarihini
Borç: Alıcı ile yapılan sözleşmede altında alıcının
sigortalıya ödemek durumunda olduğu bir veya birden
fazla fatura bedelini,
Alıcı: Sigorta sözleşmesi kapsamında sigortalı
tarafından gönderilen mal ve/veya verilen hizmetlerin
bedellerinin ödenmesinden sorumlu olan gerçek/tüzel
kişiyi,
Vesaik Mukabili Satış: Satış şartları doğrultusunda,
ancak söz konusu mal ile bağlantılı ödemelerin tam ve
eksiksiz olarak yapılması sonrasında, efektif ödeme
dokümanlarının alıcıya ulaşmasından sorumlu bankaya veya
diğer yetkili aracıya verilmesine kadar malların
üzerinde satıcının kontrol hakkının sürdüğü satış
işlemini
Kredi Limiti: Sigortacının herhangi bir alıcı ile ilgili
olarak üstlendiği azami sorumluluk tutarını
Teslimat: Malların alıcı veya onun adına hareket eden
kişi adına belirtilen yerde ve koşullarda hazır edilmiş
olması, vesaik mukabili satışlarda ise malla ilgili
dokümanların teslim yerine ulaşması ile teslimatın
gerçekleştirilmiş olacağını
Sevkıyat: Ürünlerin satış sözleşmesinde belirtilen
teslim yerine taşıyacak üçüncü taraflara teslim edilmesi
halini
Vadesi Geçmiş Borç: Bir satış veya hizmet sözleşmesi ile
bağlantılı borcun satış veya hizmet sözleşmesi içinde
veya başka bir şekilde belirtilen tarihte ödenmemesi.
Borçlu Alıcıdan Yapılan Tahsilatlar: Tazminat ödemesi
öncesinde veya sonrasında, aralarında sınırlama
olmaksızın alıcının sigortalıya veya sigorta şirketine
yaptığı ödemeler; geç ödeme sonrasında sigortalının veya
sigortacının aldığı faiz ödemeleri, sigortalının veya
sigortacının elindeki teminatların çözülmesinden veya
paraya çevrilmesinden elde edilen gelirler; alıcının,
sigortalı bilgisi ve kabulü doğrultusunda düzenlediği
her türlü iade faturası; alıcı veya sigortalı tarafından
takas beyan edilmiş olması sonucunda elde edilen değer;
malın satış faturasında belirtilen değerinin %50’sinden
(anlaşma ile başka bir oran belirtilmemiş ise) az
olmamak kaydı ile sigortalının geri alabileceği veya
elden çıkarmayabileceği malların, paraya çevrilmesinden
elde edilen tutar da dahil, alıcı veya üçüncü
taraflardan alınan miktarları
Temerrüt: Borcun alıcı tarafından kararlaştırılan vadede
ödenmemesini
ifade eder.
A.3- Sigorta Sözleşmesinin Kapsamı
Teminat, sigortalının muhtelif alıcılarla yaptığı
sözleşmelere göre faturalandırılan ve bedeli özel
şartlarda belirlenen azami vade süresi içinde ödenmesi
kararlaştırılan mal ve hizmet satışlarına uygulanır.
Aksi kararlaştırılmadıkça, sigortalı ile alıcılar
arasında düzenlenen satış sözleşmelerine göre yapılan
tüm satışların sigorta kapsamında bulunması esastır.
Sigortalı bu amaçla, söz konusu satış sözleşmeleriyle
ortaya çıkan cirosunu özel şartlarda belirlenen usullere
göre sigortacıya beyan eder.
Aksi kararlaştırılmadıkça sigorta teminatı, sigorta
süresi içinde yurtdışına sevk edilmiş olan mallar veya
hizmetler veya yurtiçinde teslim edilmiş olan mallar ve
hizmetlerden doğan alacakları, bu mal veya hizmetlerle
ilgili faturaların, sigorta süresi dahilinde ve azami
faturalama dönemi içinde düzenlenmiş olması kaydıyla
kapsar.
A.4- Sigorta Sözleşmesinin Süresi ve Teminatın Başlaması
Sigorta sözleşmesi özel şartlarda belirtilen süre için
tanzim edilmiştir. Sigorta, poliçede başlama ve sona
erme tarihleri olarak yazılan günlerde, aksi
kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile öğlen saat
12.00'de başlar ve öğlen saat 12.00'de sona erer.
Aksi kararlaştırılmadıkça teminat, sigorta sözleşmesi
süresi içinde olması ve faturaların azami faturalama
dönemi içinde düzenlenmiş olması kaydıyla, ihracat
satışlarında malların sevk edilmesi ve hizmetlerin
sunulması, yurt içi satışlarda ise malların teslim
edilmesi ve hizmetlerin sunulması ile başlar.
Konsinye satış, gümrük antreposunda satış ve ticari
fuarda tanıtım esnasındaki satışlarda, satış
sözleşmesinin konusunu halen Türkiye Cumhuriyeti
sınırları dışında bulunan malların teşkil etmesi ve
satışın sigorta sözleşmesinin kapsadığı bir ülkede mukim
bir alıcıya yapılması hallerinde teminatın işlerlik
kazanması için sigortalının faturayı sigorta süresi
içinde tanzim etmiş olması şarttır.
A.5- Teminatın Tesisi ve Tadili
Sigortalı bu genel şartlarda içeriği tanımlanan satış
sözleşmelerine ilişkin olarak her bir alıcının
onaylanması ve söz konusu alıcılara kredi limiti tahsis
edilmesi amacıyla sigortacıya başvurmakla yükümlüdür.
A.5.1. Kredi Limiti Talebi İsmen Yapılmış Alıcılar
Teminat, sigortacının yazılı olarak onayladığı
alıcılarla sigortalının yaptığı satış sözleşmelerinden
doğan alacakları için geçerlidir. Sigortalı tarafından
yapılan talebin kabulü halinde sigortacı, bir kredi
limit formu ile söz konusu alıcı için tahsis ettiği
kredi limitini bildirir. Teminatın şartları ve sigortacı
tarafından alınması talep edilen önlemler bu formda
belirtilir.
Alıcıların onaylanması halinde teminat, sigortalının
ilgili alıcı için yaptığı kredi limiti başvurusunun
sigortacı tarafından alındığı tarih itibariyle veya bu
tarihten sonra yapılan satışlar ile ilgili olarak ortaya
çıkan kredi rizikoları için geçerli olur.
Sigortalı, kredi limitinin artırılmasını sigortacıdan
talep edebilir. Bu talebin onaylanması halinde, yeni
kredi limiti onay tarihinden itibaren geçerli olur.
A.5.2. Kredi Limiti Talebi İsmen Yapılmamış Alıcılar
Teminat, özel şartlarda belirtilen haller için
sigortacının henüz ön onayını vermemiş olduğu alıcılara
yapılan satışlara da uygulanır. Ancak;
- Sigortacının alıcı için yapılan onay başvurusunu daha
önce reddetmemiş,
- Bundan önce alıcı ile yapılan alışverişlerde her bir
teslimat için ödemenin zamanında yapılmış olması
gerekir.
Kredi limiti talebi ismen yapılmamış alıcılara tahsis
edilen kredi limitinin miktar ve koşulları özel
şartlarda belirtilir.
A.6- Sigortacının Ödeme Yükümlülüğü
Alıcının satış sözleşmelerinden kaynaklanan borçlarını
ödeyememesi sonucu sigortalının uğradığı maddi zarar
için, özel şartlarda daha kısa bir süre belirlenmemiş
olması halinde
A.6.1. Alıcının iflası halinde, tazminat talebinin
tasfiye memuru tarafından kabulü şartı ile veya B.2
maddesinde belirtilen müdahale talebinin sigortacıya
intikal etmesinden itibaren beş aylık sürenin dolması
ile,
A.6.2. Diğer hallerde müdahale talebinin sigortacıya
intikal etmesinden beş ay sonra,
A.6.3. Yukarıda belirtilen tüm hallerde, özel şartlarda
belirtilen meblağdan az olması durumunda, müdahale
talebinin sigortacıya intikal etmesinden iki ay sonra,
sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar. Tek
alıcıya yapılan satışla ilgili sigorta sözleşmesinde
veya politik risklerde, yukarıdaki süreler özel
şartlarda değiştirilebilir.
A.7- Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki nedenlerden birinin sonucunda doğrudan veya
dolaylı olarak satış bedellerinin ödenmesini engelleyen
veya geciktiren haller sigorta teminatı dışındadır:
A.7.1. Bir Ayırım Olmaksızın Yurt içi ve İhracat
Satışlarında Teminat Dışında Kalan Haller
A.7.1.1. Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer
yakıtın yanması sonucu nükleer atıklardan veya bunlara
atfedilen sebeplerden meydana gelen iyonlayıcı
radyasyonlar veya radyo-aktivite bulaşmaları ve bunların
gerektirdiği inzibati ve askeri tedbirler (bu bentte
geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi
bir nükleer ayrışım "füzyon" olayını da kapsayacaktır),
A.7.1.2. Bedeli teslimden önce ödenen veya bir banka ya
da özel finans kurumu tarafından teminat mektubu
verilmek suretiyle teyit edilen veya sigortalının
ülkesindeki bir banka tarafından gayrikabilirücu vesaik
karşılığı akreditif verilmek suretiyle teyit edilen
satış,
A.7.1.3. Sigortalının, vekilinin, yardımcılarının veya
sigortalı adına hareket eden herhangi bir kişinin satış
sözleşmesi hükümlerini yerine getirmemesi ihmali,
hatası, suistimali veya satış bedelini tahsil eden
herhangi bir bankanın iflası, ihmali veya hatası,
A.7.1.4. Mal veya hizmet mübadeleleri, mal veya hizmet
karşılığı satışlar.
A.7.1.5. Biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma
veya zehirlenmeler nedeniyle oluşacak zararlar dahil
olmak üzere, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda
belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan
sabotaj sonucunda oluşan veya bu eylemleri önlemek ve
etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından
yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar.
A.7.1.6. Ödenmemiş olan bir borç ile ilgili olarak
sigortalının olumsuz bilgi bildirimi veya vadesi geçmiş
borç bildiriminde bulunduğu veya bulunmuş olması gereken
alıcılara yapılmış olan sevkıyat, teslimat veya hizmet
sağlamadan doğan zararlar.
A.7.1.7. Sigortalının, ödeme güçlüğü içine düştüğünü
bildiği alıcılara, yapılmış olan sevkıyat, teslimat veya
hizmet sağlamadan doğan zararlar.
A.7.1.8. Vade tarihinden veya uzatılmış vade tarihinden
sonraki faiz, herhangi bir ceza veya masraflar.
A.7.1.9. Malın evsafına ve durumuna veya satış veya
kredi anlaşması hükümlerine ilişkin olarak sigortalı ile
alıcı arasında ihtilaf çıkması,
A.7.2. Yurt içi Satışlarda Teminat Dışında Kalan Haller
A.7.1 maddesinde sayılan hallere ilave olarak aşağıdaki
haller de teminat kapsamı dışındadır.
A.7.2.1. Savaş, düşman hareketleri, çarpışma (savaş ilan
edilmiş olsun, olmasın), ihtilal, ayaklanma ve bunların
gerektirdiği inzibati askeri hareketler,
A.7.3. İhracat Satışlarında Teminat Dışında Kalan Haller
A.7.1 maddesinde sayılan hallere ilave olarak aşağıdaki
haller de teminat kapsamı dışındadır.
A.7.3.1. Alıcının acentesinin veya mal bedelini tahsil
eden bankanın ödeme gücünü kaybetmesi veya ödemeden
kaçınması sebebiyle mal bedelinin ödenmemesi,
A.7.3.2. İhracatçı veya alıcının ihracat ve ithalat
rejimi hükümlerini gereği gibi yerine getirememesi
sebebiyle ortaya çıkan zarar,
A.7.3.3. Vesaik mukabili satışlarda sigortalının ilgili
mevzuata veya teamüle uygun hareket etmemesi sonucunda
mal üzerindeki kontrolünü kaybetmesinden doğan zararlar.
A.8. Ek Sözleşme ile Teminat Altına Alınabilecek Haller
A.8.1. Deprem, yanardağ püskürmesi, sel ve su baskını,
yer kayması gibi doğal afetler,
A.8.2. Siyasi veya ekonomik bir olay veya benzeri
herhangi bir yasal veya idari önlem,
A.8.3. Sigortalının özel sektör dışında faaliyet
gösteren alıcılara yaptığı satış,
A.8.4. Sigortalının gerçek kişi olması halinde;
kendisinin, hısım ve akrabalarının, tüzel kişi olması
halinde; münhasıran sigortalının, ortaklarının,
iştiraklerinin ve yöneticilerinin; hısım ve akrabalık,
ortaklık, iştirak ve yöneticilik ve benzeri bağlılıklar
ile ilişki içinde bulunduğu alıcılara yaptığı satışlar,
aksine sözleşme yoksa teminat dışındadır.
A.9- Muafiyet
Sigortalının B.4 maddesine uygun olarak hesap edilen
zararının özel şartlara göre tespit edilen kısmı
sigortacının sorumluluğundadır. Bakiye münhasıran
sigortalının sorumluluğunda kalır ve ayrıca sigorta
ettirilemez. Aynı şekilde kredi limitini aşan ve genel
olarak sigortacı tarafından teminata dahil edilmemiş
olan borcun tamamı, münhasıran sigortalının
sorumluluğunda kalır ve ayrıca sigorta ettirilemez.
Tespit edilen muafiyet sigorta sözleşmesinde belirtilir.
Özel şartlarda başka bir şekilde belirtilmedikçe,
sigortalının kredi talebi ismen yapılmamış alıcılar için
hesap edilen zararının % 50'si sigortacının
sorumluluğundadır.
B- Zarar ve Tazminat
B.1- Muhtemel Zarar Hali ve Rizikonun Ağırlaşması
Sigortalının, bir alıcının ticari veya mali durumu ile
ilgili herhangi bir olumsuz bilgiden veya teslimat veya
ödeme belgelerinin tevdiinde herhangi bir zorluk veya
olağan dışı bir durumdan veya sözleşmenin ifası ile
ilgili teminatların tesisinden veya sigorta
sözleşmesinin kapsadığı bir zarara yol açabilecek
herhangi bir olaydan veya borç ile ilgili bildirimlerden
veya açılan davalardan haberdar olur olmaz durumu
sigortacıya bildirmesi ya da sigortacının böyle bir
durumu saptaması muhtemel zarar halidir.
Muhtemel zarar halinde sigortacı, C.6 maddesinde
belirtilen esaslara uygun olarak ve gerekçelerini
belirterek bildirim yapmak suretiyle, bir veya birden
fazla alıcı ile ilgili veya bazı sözleşme tipleri ile
ilgili teminatı azaltabilir veya kaldırabilir.
Sigortacının bu şekilde teminatı azaltması veya
kaldırmasını takiben, son altı ay içinde düzenlenen
satış sözleşmelerine ilişkin olarak, sigortalının üç
aylık süre içinde yapmaya mecbur olduğu teslimatlar
için, daha önce yürürlükte olan teminat sigortacının
teminat limitini azalttığı veya kaldırdığı alıcıya
ilişkin olarak A.1 maddesinde sayılan hallerden birinin
söz konusu olmaması kaydıyla, aşağıda belirtilen
hususlar çerçevesinde devam eder;
B.l.1. Sigortalı, teminatın azaltılması veya
kaldırılmasının kendisine bildirilmesini takiben beş
işgünü içinde, sigortacıdan teslimatların/sevkıyatların
yapılabilmesi için gerekli olan ön onayı talep etmekle
yükümlüdür .
Böyle bir onay verilmediği takdirde, teslim edilmeyen
mal ve hizmetlerle ilgili olarak teminat, tekrar satış
nedeniyle maruz kalınan zarar miktarı ile sınırlıdır. Bu
şartlarda yapılacak ödeme, sovtaj mallarına uygulanan
usullerle, B.4 maddesinde belirtildiği gibi hesaplanır.
Ancak bu tutar, önceki kredi limitinin kalan bakiyesini
aşamaz.
B.l.2. Sigorta sözleşmesi, yukarıda belirtilen üç aylık
süre içinde sona ermesi halinde teminat bu tarihten
sonra yapılan teslimatlara uygulanmaz.
Borç ile ilgili herhangi bir temerrüt hali, sigortalı
tarafından vade tarihinden veya uzatılmış vade
tarihinden itibaren 60 gün içinde sigortacıya
bildirilir. Bu süre özel şartlarda belirtilmek kaydıyla
vade veya uzatılmış vadeden itibaren 30 güne
indirilebilir.
Bu bildirim yapılmadığı takdirde sigortalı teminattan
yararlanma hakkını kaybeder.
Alıcının iflası başlamış veya tasfiye memuru, yediemin
veya ilgili makam tayin edilmişse ya da vade tarihinden
veya uzatılmış vade tarihinden itibaren 30 gün içinde
borcun tam olarak ödenmemiş olması durumunda, sigortacı
tarafından açıkça yetki verilmedikçe, sigortalı söz
konusu alıcı ile ilgili olarak herhangi bir teslimat
yapamaz veya vade tarihinin uzatılmasını kabul edemez.
Muhtemel zarar bildiriminden sonra yapılacak herhangi
bir tahsilat derhal sigortacıya bildirilir.
B.2- Müdahale Talebi
Sigortalı her bir muhtemel zararla ilgili olarak
sigortacınınmüdahale etmesini istemek (müdahale
talebinde bulunmak) zorundadır.
Müdahale talebinin yapılması gereken en geç tarihözel
şartlarda belirtilir. Bu tarih, fatura vadesini izleyen
30 uncu gün ile vadesi geçen borç bildiriminden sonraki
60 ıncı günarasındaki bir günolarak belirlenir.
Bununla beraber, sigortalı,tek alıcının söz konusu
olduğu poliçelerde, müdahale talebini,en geç fatura
vade tarihinden itibaren 30 gün içinde göndermekle
yükümlü olduğu gibi; alıcının iflâsı halinde de, iflâsı
öğrenir öğrenmez müdahale talebinde bulunmak
zorundadır.
Sigortalı müdahale talebi ile, sigortacının sorumluluğu
dışında kalan kısım da dahil olmak üzere, borcun
tamamına ilişkin olarak sahip olduğu hakların
kullanılması hususunda sigortacıyı tam yetkili kılar ve
kendi adına hareket edilmesini teminen her türlü yetki
belgesini ve vekaleti sigortacıya verir.
Müdahale talebinin sigortacıya intikal etmesi, sigorta
sözleşmesiyle ilgili bir tazminat talebinde bulunulması
anlamına gelir.
B.3- Tazminatın Şartları
Sigortalıya tazminat talep etme hakkını veren zararın
sigorta edilmiş bir riskin sonucu olması ve zarara sebep
olan olayın meydana gelmesinden önce onaylanmış kredi
limit formunda belirtilen tüm koşulların yerine
getirilmiş olması zorunludur.
Sigortalının alacak tutarı veya haklarının
geçerliliğinin ihtilaflı olduğu hallerde tazminatın
ödenmesi, bu ihtilafın kesinleşmiş bir mahkeme veya
hakem-bilirkişi kararı ile sonuçlanmasına kadar
ertelenir. Bu hüküm, sigortalının alıcıya olan
borçlarından kaynaklanan ihtilaflara da uygulanır.
B.4- Zararın Hesaplanması
Sigortacının sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya her
bir hasarla ilgili olarak ödeyeceği azami tazminat
tutarı, aşağıda A ve B başlıkları altında sıralanan
kalemler arasında mevcut olan farktır:
A: (ı): Sigortalının sattığı mal veya verdiği hizmete
ilişkin olarak düzenlediği fatura veya faturaların KDV
hariç tutarı
(ıı) Bu fatura tutarına ilave edilecek aşağıdaki
hususlar:
· Teminata dahil olduğu durumda KDV,
-
Geç
ödemeden kaynaklanan faiz, herhangi bir ceza veya
masraf hariç olmak kaydıyla, alıcının sigortalıya
ödemekle yükümlü olduğu ve sözleşmede geçen
paketleme, yükleme, navlun, sigorta masrafları ve
vergiler.
B: (ı): Sigortalı ve sigortacı tarafından borçlu
alıcıdan yapılan tahsilatlar,
(ıı):Borcun ödenmemesine bağlı olarak sigortalının
yapmaktan kurtulmuş olduğu harcamalar
(ııı): Malların satışından elde edilen tutar.
Özel şartlarda, söz konusu malların satış kabiliyetinin
kısıtlı olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığı takdirde,
bu malların satışından elde edilen tutar fatura edilmiş
meblağın % 50’sinden daha az olamaz.
B.5- Tazminat Tutarı, Ödenmesi ve Sonuçları
Ödenecek tazminat, alıcıya tahsis edilen kredi limitiyle
sınırlı olarak hesaplanan zarardan, A.9 maddesine göre
belirlenecek olan muafiyetin düşülmesi suretiyle
hesaplanır.
Sigortacının ilgili sigorta döneminde ödeyeceği azami
tazminat toplamı, özel şartlarda belirtilen azami
tazminat ödeme tutarı ile sınırlıdır. Azami tazminat
ödeme tutarı en büyük alıcı limitinden düşük olmamak
kaydıyla sigortacı ve sigortalı arasında belirlenir.
Sigortacı, tazminatı, ödeme yükümlülüğünü doğuran bilgi
ve belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren en geç 30
gün içinde sigortalıya ödemek zorundadır.
Tazminat ödemesinden sonra bu ödemenin herhangi bir
sebepten dolayı tamamen veya kısmen ödenmemesi gerektiği
ortaya çıkarsa söz konusu tutar, sigortacının
sigortalıya yapacağı bir bildirim sonrasında 10 gün
içinde sigortalıdan tahsil edilir.
Rizikonun gerçekleşmesi halinde, taraflar sigorta
sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir. Taraflar, fesih
hakkını ancak tazminat ödenmeden önce kullanabilir.
B.6- Halefiyet
Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca, hukuken sigortalı
yerine geçer. Sigortalı, sigortacının açabileceği davaya
yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri
vermeye zorunludur.
İhracat kredi sigortasında sigortalının kambiyo
mevzuatından kaynaklanan yükümlülükleri her halükarda
kendi üzerinde kalır.
B.7- Rizikoya İlişkin Olarak Sigortalının Yükümlülükleri
Sigortalı, bir alıcının ticari veya mali durumu ile
ilgili herhangi bir olumsuz bilgiden veya teslimat veya
ödeme belgelerinin tevdiinde herhangi bir zorluk veya
olağan dışı bir durumdan veya sözleşmenin ifası ile
ilgili teminatların tesisinden veya sigorta
sözleşmesinin kapsadığı bir zarara yol açabilecek
herhangi bir olaydan veya borç ile ilgili bildirimlerden
veya açılan davalardan haberdar olur olmaz durumu
sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Sigortalının bu sigorta kapsamında yükleneceği rizikonun
tayini için sigortacıya yardımcı olması ve rizikoyla
ilgili olarak bildiği tüm ayrıntıları sigorta
sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden önce sigortacıya
iletmesi zorunludur.
Sigortalı, satış işlemine başlarken ve devamında
rizikonun tutarı ve süresini de dikkate alarak azami
dikkati göstermekle ve bütün işlemleri sigortalı
değilmişçesine aynı dikkat ve özenle yürütmekle
yükümlüdür.
Sigortalı, sigortacının önceden yazılı izni olmaksızın
alıcının borcu ile ilgili herhangi bir haktan veya
teminattan feragat edemez, tamamen veya kısmen iskonto
kabul edemez ve borçla ilgili herhangi bir anlaşmaya,
uzlaşmaya giremez veya herhangi bir düzenleme yapamaz.
Ancak sigortalı, sigortacının ön izni olmaksızın
sigortacıya bilgi vererek alıcının kabul ettiği son
kredi şartlarıyla belirlenen son ödeme süresini, özel
şartlarda belirtilen ödeme süresini aşmamak kaydıyla
uzatabilir.
Sigortalı, alıcının vade tarihinde ödeme yapmaması
halinde borçla ilgili zararı gidermek veya asgariye
indirmek üzere gerekli tüm önlemleri sigortalı
değilmişçesine almak ve bu durumla ilgili olarak
sigortacının vereceği bütün talimatları yerine
getirmekle, alıcı kefiline veya herhangi bir üçüncü
kişiye karşı olan hakları da dahil olmak üzere borçla
ilgili bütün haklarını korumak için gerekenleri yapmakla
yükümlüdür. Bu yükümlülükler tazminatın ödenmesinden
sonra da devam eder. Alınan önlemlere ilişkin giderler,
bu önlemler faydasız kalmış olsa bile sigortacı
tarafından ödenir .
Sigortalı sözleşme ile ilgili haklarını ve
yükümlülüklerini yerine getirdiğinin ispatı amacıyla,
sigortacının talep edebileceği bütün bilgi ve belgeleri
sigortacıya temin eder. Sigortalı, sözleşme ile ilgili
olarak sigortacı tarafından yapılacak incelemelere izin
verir.
B.8- Tazminat Hakkının Eksilmesi veya Düşmesi
Sigorta ettiren B.7 maddesinde sayılan yükümlülüklerini
yerine getirmez ve bunun sonucu zarar miktarında bir
artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan bu
suretle artan kısım indirilir.
Sigorta ettiren, kasten yükümlülüklerine uymaz ve zarar
miktarını kasten arttırıcı eylemlerde bulunursa, bu
poliçeden doğan hakları düşer.
B.9. Alacak Hakkı Üzerindeki Tasarruflar
Sigortalı, sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacıya karşı
sahip olduğu tazminat alacağını ancak sigortacının
yazılı onayı ile başkasına temlik edebilir. Temlik
işlemi sigortalının iş bu sözleşmeden kaynaklanan
yükümlülüklerinin hiçbirini ortadan kaldırmaz. Tazminat
alacağını devralmış kişi, tazminat ödemesi ile ilgili
olarak sigortalıdan daha fazla bir hakka sahip olamaz ve
sigortacının işbu sözleşmeden doğan tüm hakları,
temlikten hiçbir şekilde etkilenmeksizin, aynen geçerli
olmaya devam eder.
Sigortalının yukarıdaki koşullar çerçevesinde tazminat
alacağını devretmiş bulunduğu kişi, bir finansal kurum
olduğu taktirde, sigortalı, sigortacının onayı ile bu
finansal kuruma sigorta sözleşmesinden doğan borçlarını
da nakil edebilir.
B.10. Değişikliklerin Bildirilmesi
Sigortalı yasal statüsünde veya faaliyetlerinin nitelik
yahut kapsamında önemli bir değişiklik olduğunda, bunu
en geç 15 gün içinde sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Sigortalının ödeme güçlüğü içinde olması veya
faaliyetlerine son vermesi durumunda, sigortacı, söz
konusu olayın ortaya çıktığını öğrendiği tarihten
itibaren en geç sekiz gün içinde iş bu sözleşmeyi sona
erdirme hakkına sahiptir.
C- Çeşitli Hükümler
C.1- Sigorta Priminin Ödenmesi ve Sigortacının
Sorumluluğunun Başlaması
Sigorta primi, özel şartlarda belirlenen her dönem
itibariyle, sigortalının yine özel şartlarda belirtilen
usullere göre sigortacıya beyan etmesi kararlaştırılan
satış sözleşmelerinden oluşan cirosu esas alınarak
belirlenir.
Ancak, sigortalı özel şartlarda belirlenen her dönem
için, asgari bir prim ödemek zorundadır. Sigortalının,
özel şartlarda belirlenen her dönem itibariyle beyan
etmesi kararlaştırılan cirosu esas alınarak belirlenen
primin, aynı döneme karşılık gelen asgari primden fazla
olması halinde, asgari primi aşan kısım sigortalıdan
tahsil edilir.
Sigortacının sorumluluğu, asgari primin tamamının veya
taksitle ödenmesi kararlaştırılmış ise ilk taksitin
poliçenin tesliminde ödenmesi ile başlar. Aksi
kararlaştırılmadıkça, asgari primin tamamının veya ilk
taksitin ödenmemesi halinde, poliçe teslim edilmiş olsa
dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu şart
poliçeye yazılır.
Taksitle ödenmesi kararlaştırılmış olan asgari primin ve
sigorta prim taksitlerinin ödeme zamanı, miktarı ve
vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe üzerine yazılır
veya poliçe ile birlikte yazılı olarak sigortalıya
bildirilir. Sigortalı, prim taksitlerinin herhangi
birini vadesinde ödemediği takdirde temerrüde düşer.
Prim ödeme borcunda temerrüde düşülmesi halinde Borçlar
Kanunu hükümleri uygulanır.
Sigortacının ödeme yükümlülüğü doğduğu taktirde,
poliçede belirtilmiş olması kaydıyla, sigortalının
cirosu esas alınarak belirlenecek primin, sigortacının
ödemekle yükümlü olduğu tazminat tutarını aşmayan kısmı
muaccel hale gelir.
C.2- Sigortalının Sözleşme Yapıldığı Sırada ve Sözleşme
Süresince Beyan Yükümlülüğü
C.2.1. Sigortacı sigorta sözleşmesini, sigortalının
beyanı ile teklifname, teklifname yoksa poliçe ve
eklerinde yazılı sorulara verdiği cevaplara dayanarak
yapar.
C.2.2. Sigortalının sözleşme yapıldığı sırada ya da
sözleşme süresi içinde beyanı gerçeğe aykırı, yanlış
veya eksik ise ve bu durum, sigortacının prim kaybına
neden oluyor, sözleşmeyi yapmamasını ya da daha ağır
şartlarla yapmasını gerektiriyorsa, sigortacı durumu
öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeden
cayabilir veya sözleşmeyi yürürlükte tutarak aynı süre
içinde prim farkını talep edebilir.
Sigortalı, talep edilen prim farkını kabul ettiğini
sekiz gün içinde bildirmediği takdirde sözleşmeden
cayılmış olur. Ancak, prim farkının kabul edilmemesi
nedeniyle sözleşmeden cayılması, sigortacının gerçeğe
aykırı veya eksik beyanı öğrendiği tarihten itibaren bir
aylık süre içinde söz konusudur.
Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte ve daha az
prim uygulamasını gerektirir hâllerden ise; sigortacı,
bu değişikliğin yapıldığı tarihten sözleşmenin sona
ermesine kadar geçecek süre için gün esasına göre hesap
edilecek prim farkını sigorta ettirene geri verir.
Sigortalının kasıtlı davrandığının anlaşılması halinde
sigortacının tazminat ödeme borcu ortadan kalkar, bu
durumu bilmeksizin ödenen tazminat geri alınır.
Sigortacı asgari primden az olmamak üzere, o güne kadar
bildirilen ciro üzerinden hesaplanan prime hak kazanır.
C.2.3. Sigortalının kastının bulunmadığı durumlarda,
sigortacı tazminatı, tahakkuk ettirilen prim ile
tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre
öder.
C.2.4. Süresinde kullanılmayan cayma veya prim farkını
talep etme hakkı düşer.
C.3- Menfaat Sahibinin Değişmesi
Sigorta sözleşmesi süresi içinde menfaat sahibinin
değişmesi halinde, sözleşme hüküm ifade etmeye devam
eder ve sigortalının sözleşmeden doğan hak ve borçları
yeni hak sahibine geçer. Değişiklik halinde, sigortalı
ve sigortanın varlığını öğrenen yeni hak sahibi durumu
15 gün içinde sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Sigortacı değişikliği, yeni hak sahibi de sigortanın
varlığını öğrendiği tarihten itibaren sekiz gün içinde
sözleşmeyi feshedebilir. Süresinde kullanılmayan fesih
hakkı düşer.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin
primi gün esası üzerinden hesap edilir, varsa fazlası
yeni hak sahibine iade edilir.
Menfaat sahibinin değişmesi halinde, taraflarca fesih
hakkının kullanılmaması durumunda, ödenmesi gereken prim
borcundan sigortalı ile yeni hak sahibi birlikte
sorumludur.
Sigortalının ölümü halinde, sözleşmeden doğan bütün hak
ve borçlar yeni hak sahibine veya sahiplerine geçer.
C.4- Yasal Giderler
Sigortacı tarafından veya sigortacının onayıyla
sigortalı tarafından zarara ilişkin olarak ödenen yasal
giderler, özel şartlarda aksine bir hüküm bulunmadıkça
aşağıda belirtilen şekilde karşılanır.
C.4.1. Yasal giderlerin özel şartlarda belirtilen
tutardan az olması halinde tümü sigortacı tarafından
karşılanır.
C.4.2. Yasal giderlerin özel şartlarda belirtilen
tutardan fazla olması halinde;
C.4.2.1. Tazminatın ödenmesinden önce sigortalı
tarafından yasal işlemlere ilişkin olarak veya zararın
azaltılması amacıyla ödenen giderler zarar hesabında
dikkate alınır;
C.4.2.2. Tazminatın ödenmesinden sonra ödenecek olan
giderler sigortacı tarafından karşılanır.
C.5- Soruşturma, İnceleme ve Müdahale Giderleri
Ödenecek primlere ilaveten sigortalı, sigortacının
alıcılar veya muhtemel alıcılar ile ilgili olarak
yapacağı veya yaptıracağı soruşturma ve inceleme
giderlerine özel şartlarda belirlenen şekilde iştirak
eder. Aynı şekilde sigortalı, her bir müdahale talebi
için özel şartlarda tespit edilen bir tutarı ödemeyi
taahhüt eder.
C.6- Tebliğ ve İhbarlar
Sigortalının bildirimleri, sigorta şirketinin merkezine
veya sigorta sözleşmesine aracılık eden acenteye
yapılır.
Sigortacının bildirimleri de sigortalının son bildirilen
adresine noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapılır.
Taraflara imza karşılığı elden verilen mektup veya
telgrafla yapılan bildirimler de taahhütlü mektup
hükmündedir.
Alıcılar için belirlenen kredi limitleri, güvenli
elektronik imza kullanılarak ve sigortalıya ulaştığı
kanıtlanabilecek şekilde elektronik ortamda
gönderilebilir. Bu tür bildirimler sigortalı açısından
erişilebilir olduğu andan itibaren yapılmış sayılır.
Sigorta şirketinin bu limitlere ilişkin olarak ayrıca
telefonla, elektronik posta ve sair her türlü araçla
bildirimde bulunması mümkündür.
C.7- Ticari ve Mesleki Sırların Saklı Tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler bu
sözleşmenin yapılması dolayısıyla sigortalıya ilişkin
öğreneceği ticari ve mesleki sırların, sigortalı ise
sigortacı tarafından alınan kararların saklı
tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludurlar.
C.8- Yetkili Mahkeme
Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle
sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme,
sigorta şirketinin merkezinin veya sigorta sözleşmesine
aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu
yerdeki, sigortalı aleyhine açılacak davalarda ise
davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki ticaret
davalarına bakmakla görevli mahkemedir.
C.9- Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda
zamanaşımına uğrar.
C.l 0- Özel Şartlar
Sigorta sözleşmesine bu genel şartlara aykırı düşmemek
ve sigortalının aleyhine olmamak kaydıyla özel şartlar
konulabilir.